Quành Quạch
Ngoài những con se sẻ, manh manh hay những con chim gi của tuổi thơ, ở
vườn quê chúng ta hẳn còn biết đến những con quành quạch. Đây là những
loài chim thuộc Họ Chào Mào.
Quành quạch là tiếng gọi nom na của dân Nam bộ, còn trong sách của Việt
Chương tôi thấy tác giả gọi là " hoành hoạch ". Tôi vẫn còn nhớ những
câu thơ trong truyện Tấm Cám mà ông bác ngày xưa hay ngâm nga cho con
cháu nghe, đại loại: ( Tấm chết oan, hoá thân thành chim )
"Quạch, Quạch, Giặt áo chồng tao. Có giặt thì giặt cho sạch! Có phơi thì
phơi bằng sào! Không phơi hàng rào, rách áo chồng tao! Quạch, Quạch"
Quê hương Hóc Môn - Bà Điểm, mười tám thôn vườn trầu, ngày xưa có có các
loại: quành quạch mòng ( tức chào mào), quành quạch ta (còn gọi là
quành quạch vàng) và quành quạch móc. Khỏi ruộng vườn, lên rừng xa hơn
thì có quành quạch líu ( bông lau ), quành quạch thơm. Hôm nay có dịp
ghé nhà "Sáu Nghinh", người thợ rừng đam mê bẫy và nuôi vô số loại chim
ngày nào (Người đã đặt tên cho loại chim đớp ruồi là Hồng Hạnh mà
ngnghai đã có lần nhắc đến trên diễn đàn). Sáu Nghinh đã giải nghệ từ
lâu, nhưng hôm nay ghé thăm thì thấy có cu gáy, đa đa và đặc biệt bầy
quành quạch thân quen ngày nào đối với tuổi thơ của ngnghai:
Quành Quạch Ta:

Quành Quạch Móc ( Mốc) :
Quành Quạch Líu ( Bông Lau) :
ngnghai nhận thấy đít quành quạch con nào cũng có màu: Quành Quạch Mòng
hay Chào Mào thì đít đỏ, còn 4 loại quành quạch có hình trên đều có đít
vàng- đặt biệt vàng rất tươi ở Quành Quạch Líu. Còn Quành Quạch Líu ở
miền Trung thì đít lại có màu đỏ.
Ở Tây Ninh thì có loại Quành Quạch Núi hay Chào Mào Núi: đầu đen có chớp
màu, thân màu vàng lục. Trên cao nguyên, hình như người ta không gọi
là quành quạch nữa mà ở đây có Bông Lau ( Bông Lau Ngực Nâu= Quành
Quạch Líu; Bông Lau Đít Đỏ; Bông Lau Trung Quốc) và các loại Cành Cạch.
Sáu Nghinh không nuôi khoen, mi như người thành thị, giờ chỉ thích bầu bạn với những con chim mộc mạc của quê mình!
Sưu tầm